{"id":1183,"date":"2025-06-08T01:46:25","date_gmt":"2025-06-07T23:46:25","guid":{"rendered":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/?p=1183"},"modified":"2025-06-08T01:47:19","modified_gmt":"2025-06-07T23:47:19","slug":"projekt-ustawy-tak-dla-religii-i-etyki-w-szkole","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/2025\/06\/08\/projekt-ustawy-tak-dla-religii-i-etyki-w-szkole\/","title":{"rendered":"Projekt ustawy \u201eTak dla religii i etyki w szkole!\u201d\u00a0"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ministerstwo Edukacji Narodowej, wbrew obowi\u0105zuj\u0105cym przepisom prawnym, bez porozumienia z Konferencj\u0105 Episkopat Polski, dokona\u0142o niesprawiedliwych zmian dotycz\u0105cych nauczania religii w szkole. Dlatego chcemy wyrazi\u0107 stanowczy sprzeciw wobec tych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re s\u0105 jawn\u0105 dyskryminacj\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017cy uczestnicz\u0105cych w szkolnych lekcjach religii, ich rodzic\u00f3w oraz nauczycieli religii i poprze\u0107 projekt ustawy: \u201eTak dla religii i etyki w szkole!\u201d. Przypominamy, \u017ce MEN zmniejszy\u0142o liczb\u0119 lekcji religii do jednej tygodniowo; wprowadzi\u0142o umieszczanie lekcji religii jedynie na pocz\u0105tku i na ko\u0144cu zaj\u0119\u0107; niesprawiedliwie potraktowa\u0142o uczni\u00f3w i nauczycieli religii przez wprowadzanie mo\u017cliwo\u015bci zwi\u0119kszania grup poprzez \u0142\u0105czenie uczni\u00f3w z r\u00f3\u017cnych klas i poziom\u00f3w edukacyjnych: do 25 os\u00f3b w klasach I-III i do 28 os\u00f3b w klasach IV-VI i VII-VIII szk\u00f3\u0142 podstawowych oraz w szko\u0142ach ponadpodstawowych; wykre\u015bli\u0142o oceny z religii ze \u015bredniej ocen.<\/p>\n\n\n\n

W tej sprawie zosta\u0142y z\u0142o\u017cone skargi: do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego i do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkich zatroskanych o formacj\u0119 religijn\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017cy prosimy o z\u0142o\u017cenie podpis\u00f3w pod inicjatyw\u0105 ustawodawcz\u0105: \u201eTak dla religii i etyki w szkole!\u201d, maj\u0105c\u0105 na celu zatrzymanie krzywdz\u0105cych decyzji Rz\u0105du odno\u015bnie do lekcji religii w szkole. Prosimy te\u017c o przygotowanie swojego numeru PESEL.<\/p>\n\n\n\n

Projekt ustawy wprowadza obok lekcji religii, r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119cia z etyki dla uczni\u00f3w nie korzystaj\u0105cych z katechezy szkolnej, zapobiega umieszczaniu religii jedynie na ko\u0144cu zaj\u0119\u0107, uwzgl\u0119dnia 2 lekcje religii i w m\u0105dry spos\u00f3b ustawia ich organizacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Katechet\u00f3w, Rodzic\u00f3w, Moderator\u00f3w Ruch\u00f3w i Stowarzysze\u0144 Katolickich oraz wszystkich ch\u0119tnych wolontariuszy prosimy o pomoc w przeprowadzeniu akcji zbierania podpis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Listy z podpisami nale\u017cy przes\u0142a\u0107 bezpo\u015brednio na adres: Komitet Obywatelskiej Inicjatywy Ustawodawczej, ul. Forteczna 3, 61-362 Pozna\u0144.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ks. Waldemar Janiga<\/em>
Dyrektor Wydzia\u0142u Nauki Katolickiej<\/p>\n\n\n\n

.<\/p>\n\n\n\n

USTAWA              <\/strong>z dnia \u2026 2024 r. <\/p>\n\n\n\n

o zmianie ustawy o systemie o\u015bwiaty oraz ustawy \u2013 Prawo o\u015bwiatowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Art. 1. <\/strong>W ustawie z dnia 7 wrze\u015bnia 1991 r. o systemie o\u015bwiaty (Dz. U. z 2024 r. poz. 750, 854 i 1473) wprowadza si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce zmiany:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. uchyla si\u0119 art. 12;<\/li>\n\n\n\n
  2. art. 44a otrzymuje brzmienie:<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    \u201eArt. 44a. Ilekro\u0107 w niniejszym rozdziale jest mowa o zaj\u0119ciach edukacyjnych bez bli\u017cszego okre\u015blenia, nale\u017cy przez to rozumie\u0107 obowi\u0105zkowe i dodatkowe zaj\u0119cia edukacyjne, o kt\u00f3rych mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy \u2013 Prawo o\u015bwiatowe, oraz zaj\u0119cia, o kt\u00f3rych mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 3.\u201d;<\/p>\n\n\n\n

    3. w art. 44b uchyla si\u0119 ust. 7;<\/p>\n\n\n\n

    4. w art. 44zd uchyla si\u0119 ust. 5c.<\/p>\n\n\n\n

    Art. 2. <\/strong>W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. \u2013 Prawo o\u015bwiatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 i 854) wprowadza si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce zmiany:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. po art. 42 dodaje si\u0119 rozdzia\u0142 2a w brzmieniu:<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      \u201eRozdzia\u0142 2a
      Nauczanie religii i etyki w szko\u0142ach<\/p>\n\n\n\n

      Art. 42a. 1. Przedszkola, szko\u0142y podstawowe, licea og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce, technika, bran\u017cowe szko\u0142y I stopnia, bran\u017cowe szko\u0142y II stopnia, szko\u0142y specjalne przysposabiaj\u0105ce do pracy oraz szko\u0142y artystyczne realizuj\u0105ce kszta\u0142cenie og\u00f3lne, z wyj\u0105tkiem szk\u00f3\u0142 dla doros\u0142ych, organizuj\u0105 obowi\u0105zkowe zaj\u0119cia edukacyjne z religii lub etyki w wymiarze dw\u00f3ch godzin lekcyjnych tygodniowo.<\/p>\n\n\n\n

      2. W przedszkolach zaj\u0119cia z religii uwzgl\u0119dnia si\u0119 w ramowym rozk\u0142adzie dnia. W szko\u0142ach zaj\u0119cia religii i etyki uwzgl\u0119dnia si\u0119 w tygodniowym rozk\u0142adzie zaj\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n

      3. Nauczanie religii odbywa si\u0119 na podstawie program\u00f3w opracowanych i zatwierdzonych przez w\u0142a\u015bciwe w\u0142adze ko\u015bcio\u0142\u00f3w lub innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych<\/p>\n\n\n\n

      o uregulowanej sytuacji prawnej i przedstawionych do wiadomo\u015bci ministrowi w\u0142a\u015bciwemu do spraw o\u015bwiaty i wychowania. Przepis zdania pierwszego stosuje si\u0119 wobec podr\u0119cznik\u00f3w do nauczania religii.<\/p>\n\n\n\n

      4. Uczniowie szk\u00f3\u0142 wymienionych w ust. 1 ucz\u0119szczaj\u0105 na co najmniej jedne z zaj\u0119\u0107, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1.<\/p>\n\n\n\n

      5. Rodzic lub pe\u0142noletni ucze\u0144 mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 o\u015bwiadczenie o ucz\u0119szczaniu na religi\u0119 zamiast etyki lub odwrotnie do 10 lipca ka\u017cdego roku szkolnego ze skutkiem od nowego roku szkolnego.<\/p>\n\n\n\n

      6. Wymiar lekcji religii, o kt\u00f3rym mowa w ust. 1, mo\u017ce by\u0107 zmniejszony do jednej godziny lekcyjnej tygodniowo jedynie za zgod\u0105 w\u0142a\u015bciwego biskupa diecezjalnego Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego albo w\u0142adz zwierzchnich w\u0142a\u015bciwego ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego.<\/p>\n\n\n\n

      Art. 42b. 1. Szko\u0142a organizuje nauk\u0119 religii w grupie obejmuj\u0105cej uczni\u00f3w danej klasy, je\u017celi na nauk\u0119 religii w danej klasie zg\u0142osi si\u0119 nie mniej ni\u017c siedmiu uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

      2. Je\u017celi na nauk\u0119 religii zg\u0142osi si\u0119 mniej ni\u017c siedmiu uczni\u00f3w danej klasy, szko\u0142a organizuje nauk\u0119 religii dla uczni\u00f3w tej klasy w grupie mi\u0119dzyoddzia\u0142owej lub grupie mi\u0119dzyszkolnej lub pozaszkolnym punkcie katechetycznym w porozumieniu z w\u0142adzami w\u0142a\u015bciwego ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego, przy czym w grupie nie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 24 uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

      3. Je\u017celi w grupie mi\u0119dzyszkolnej lub pozaszkolnym punkcie katechetycznym uczestnicz\u0105 uczniowie szk\u00f3\u0142 prowadzonych przez r\u00f3\u017cne organy, organy te ustalaj\u0105, w drodze porozumienia, zasady prowadzenia tych grup lub punkt\u00f3w katechetycznych.<\/p>\n\n\n\n

      4. W szczeg\u00f3lnie uzasadnionych przypadkach organ prowadz\u0105cy szko\u0142\u0119, w ramach posiadanych \u015brodk\u00f3w, mo\u017ce \u2013 na wniosek ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego \u2013 zorganizowa\u0107 nauczanie religii danego wyznania w spos\u00f3b odmienny ni\u017c okre\u015blony w ust. 1-3.<\/p>\n\n\n\n

      5. W zale\u017cno\u015bci od liczby zg\u0142oszonych uczni\u00f3w zaj\u0119cia z etyki s\u0105 organizowane zgodnie z ust. 1 i 2. Organizacja zaj\u0119\u0107 z etyki nie wymaga porozumienia, o kt\u00f3rym mowa w ust. 2.<\/p>\n\n\n\n

      Art. 42c. 1. Kwalifikacje zawodowe nauczycieli religii okre\u015blaj\u0105 odpowiednio w\u0142adze zwierzchnie Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego oraz ko\u015bcio\u0142\u00f3w lub innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych  \u2013  w  porozumieniu  z  ministrem  w\u0142a\u015bciwym  do  spraw  o\u015bwiaty i wychowania.<\/p>\n\n\n\n

      2. Szko\u0142a zatrudnia nauczyciela religii wy\u0142\u0105cznie na podstawie imiennego pisemnego skierowania do danej szko\u0142y, wydanego przez:<\/p>\n\n\n\n

      1) w przypadku Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego \u2013 w\u0142a\u015bciwego biskupa diecezjalnego,<\/p>\n\n\n\n

      2) w przypadku pozosta\u0142ych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych \u2013 w\u0142a\u015bciwe w\u0142adze zwierzchnie tych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych.<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • Cofni\u0119cie skierowania, o kt\u00f3rym mowa w ust. 2, jest r\u00f3wnoznaczne z utrat\u0105 uprawnie\u0144 do nauczania religii w danej szkole. O cofni\u0119ciu skierowania w\u0142a\u015bciwe w\u0142adze ko\u015bcio\u0142\u00f3w lub innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych, o kt\u00f3rych mowa w ust. 2, powiadamiaj\u0105 dyrektora szko\u0142y oraz organ prowadz\u0105cy. Na okres pozosta\u0142y do ko\u0144ca roku szkolnego ko\u015bci\u00f3\u0142 lub inny zwi\u0105zek wyznaniowy mo\u017ce skierowa\u0107 inn\u0105 osob\u0119 do nauczania religii, z tym \u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie pokrywa on koszty z tym zwi\u0105zane.<\/li>\n\n\n\n
      • Nauczyciel religii prowadz\u0105cy zaj\u0119cia w grupie mi\u0119dzyszkolnej lub pozaszkolnym punkcie katechetycznym albo ucz\u0105cy na terenie kilku szk\u00f3\u0142 jest zatrudniany przez dyrektora szko\u0142y wskazanego przez organ prowadz\u0105cy lub przez organ wskazany w porozumieniu, o kt\u00f3rym mowa w art. 42b ust. 3.<\/li>\n\n\n\n
      • Nauczycieli religii zatrudnia si\u0119 zgodnie z ustaw\u0105 z dnia 26 stycznia 1982 r. \u2013 Karta Nauczyciela.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Art. 42d. 1. Nauczyciel religii wchodzi w sk\u0142ad rady pedagogicznej szko\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

        2.Nauczyciel religii ma prawo do organizowania spotka\u0144 z rodzicami swoich uczni\u00f3w r\u00f3wnie\u017c poza wyznaczonymi przez szko\u0142\u0119 zebraniami og\u00f3lnymi, wcze\u015bniej ustalaj\u0105c z dyrektorem szko\u0142y termin i miejsce planowanego spotkania.<\/p>\n\n\n\n

        3. Nauczyciel religii mo\u017ce prowadzi\u0107 na terenie szko\u0142y organizacje o charakterze spo\u0142eczno-religijnym i ekumenicznym na zasadach okre\u015blonych w art. 86. Z tytu\u0142u prowadzenia organizacji nie przys\u0142uguje mu dodatkowe wynagrodzenie.<\/p>\n\n\n\n

        4. Nauczyciel religii ma obowi\u0105zek wype\u0142niania dziennika szkolnego.<\/p>\n\n\n\n

        5. Nauczyciel religii ucz\u0105cy w grupie mi\u0119dzyoddzia\u0142owej, mi\u0119dzyszkolnej oraz w pozaszkolnym punkcie katechetycznym ma obowi\u0105zek prowadzi\u0107 odr\u0119bny dziennik zaj\u0119\u0107, zawieraj\u0105cy te same zapisy, kt\u00f3re zawiera dziennik szkolny.<\/p>\n\n\n\n

        Art. 42e. 1. Ocena z religii lub etyki umieszczana jest na \u015bwiadectwie uko\u0144czenia szko\u0142y bezpo\u015brednio po ocenie z zachowania. Je\u015bli ucze\u0144 ucz\u0119szcza\u0142 zar\u00f3wno na zaj\u0119cia z etyki i religii wy\u017cej umieszcza si\u0119 ocen\u0119 z etyki.<\/p>\n\n\n\n

        2. Ocena z religii lub etyki jest wystawiana wed\u0142ug skali ocen przyj\u0119tej w danej<\/p>\n\n\n\n

        klasie.<\/p>\n\n\n\n

        3. Ocena z religii lub etyki wlicza si\u0119 do \u015bredniej ocen.<\/p>\n\n\n\n

        4. Ocen\u0119 z religii lub etyki uwzgl\u0119dnia si\u0119 w promocji ucznia do kolejnej klasy.<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Uczniowie korzystaj\u0105cy z nauki religii lub etyki organizowanej przez organy prowadz\u0105ce szko\u0142y zgodnie z art. 42b ust. 2-5 otrzymuj\u0105 ocen\u0119 z religii lub etyki na \u015bwiadectwie wydawanym przez szko\u0142\u0119, do kt\u00f3rej ucz\u0119szczaj\u0105, na podstawie za\u015bwiadczenia nauczyciela religii lub nauczyciela etyki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Art. 42f. 1. Uczniowie ucz\u0119szczaj\u0105cy na nauk\u0119 religii maj\u0105 prawo do zwolnienia z zaj\u0119\u0107 szkolnych w celu odbycia trzydniowych rekolekcji wielkopostnych, je\u017celi rekolekcje te stanowi\u0105 praktyk\u0119 danego ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego. W czasie trwania rekolekcji szko\u0142a nie jest zwolniona z realizowania funkcji opieku\u0144czej i wychowawczej.<\/p>\n\n\n\n

          2. Przepis ust. 1 stosuje si\u0119 odpowiednio do rekolekcji organizowanych w innym terminie.<\/p>\n\n\n\n

          3. O terminie rekolekcji dyrektor szko\u0142y powinien by\u0107 powiadomiony przez organizuj\u0105cych rekolekcje na co najmniej miesi\u0105c przed terminem ich rozpocz\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

          4. Je\u017celi na terenie szko\u0142y jest prowadzona nauka religii wi\u0119cej ni\u017c jednego ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego, powinny one d\u0105\u017cy\u0107 do ustalenia wsp\u00f3lnego terminu rekolekcji.<\/p>\n\n\n\n

          5. Szczeg\u00f3\u0142owe zasady dotycz\u0105ce organizacji rekolekcji, jak r\u00f3wnie\u017c inny termin rekolekcji, s\u0105 przedmiotem odr\u0119bnych ustale\u0144 pomi\u0119dzy organizuj\u0105cymi rekolekcje a szko\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n

          Art. 42g. 1. Do wizytowania lekcji religii upowa\u017cnieni s\u0105 wizytatorzy wyznaczeni przez biskup\u00f3w diecezjalnych Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, a w przypadku pozosta\u0142ych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych w\u0142a\u015bciwe w\u0142adze zwierzchnie. Lista tych os\u00f3b jest przekazana do wiadomo\u015bci organom sprawuj\u0105cym nadz\u00f3r pedagogiczny.<\/p>\n\n\n\n

          2. Nadz\u00f3r pedagogiczny nad nauczaniem religii i etyki w zakresie metodyki nauczania i zgodno\u015bci z programem prowadz\u0105 dyrektor szko\u0142y oraz pracownicy nadzoru pedagogicznego na zasadach okre\u015blonych odr\u0119bnymi przepisami.<\/p>\n\n\n\n

          3. W uzasadnionych przypadkach wnioski wynikaj\u0105ce ze sprawowania nadzoru pedagogicznego mog\u0105 by\u0107 przekazywane odpowiednio biskupowi diecezjalnemu Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego oraz w\u0142a\u015bciwym w\u0142adzom zwierzchnim ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych.<\/p>\n\n\n\n

          Art. 42h. W pomieszczeniach szkolnych mo\u017ce by\u0107 umieszczony krzy\u017c. W szkole mo\u017cna tak\u017ce odmawia\u0107 modlitwy, w szczeg\u00f3lno\u015bci przed i po zaj\u0119ciach.\u201d;<\/p>\n\n\n\n

          2) w art. 109 ust. 2 skre\u015bla si\u0119 wyrazy \u201eo kt\u00f3rych mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o systemie o\u015bwiaty,\u201d;<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • po art. 159 dodaje si\u0119 art. 159a w brzmieniu:<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            \u201eArt. 159a. W wyniku przyj\u0119cia kandydata do przedszkola lub szko\u0142y, o kt\u00f3rych mowa w art. 42a ust. 1, po przeprowadzonym post\u0119powaniu rekrutacyjnym, rodzic wraz z wymaganymi dokumentami przedk\u0142ada o\u015bwiadczenie o ucz\u0119szczaniu na obowi\u0105zkowe zaj\u0119cia edukacyjne z religii lub etyki. W przypadku wyboru religii wskazuje konkretn\u0105 religi\u0119 ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego.\u201d.<\/p>\n\n\n\n

            Art. 3. <\/strong>Ustawa wchodzi w \u017cycie z dniem 1 wrze\u015bnia 2025 r.<\/p>\n\n\n\n

            Uzasadnienie<\/strong><\/p>\n\n\n\n


            I. Potrzeba i cel ustawy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Projekt ustawy dokonuje zmian w ustawie z dnia 7 wrze\u015bnia 1991 r. o systemie o\u015bwiaty (Dz. U. z 2024 r. poz. 750, 854 i 1473) oraz ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. \u2013 Prawo o\u015bwiatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 i 854) w zakresie wprowadzenia do systemu o\u015bwiaty obowi\u0105zkowych zaj\u0119\u0107 edukacyjnych z religii i etyki. Jest to uzasadnione potrzeb\u0105 zapewnienia dzieciom i m\u0142odzie\u017cy warunk\u00f3w niezb\u0119dnych do wychowywania si\u0119 wed\u0142ug zasad moralnych i etycznych obowi\u0105zuj\u0105cych i akceptowalnych w spo\u0142ecze\u0144stwie. Szko\u0142a \u2013 b\u0119d\u0105ca drug\u0105 po rodzinie wsp\u00f3lnot\u0105, w kt\u00f3rej dzieci i m\u0142odzie\u017c sp\u0119dzaj\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dnia, ma realny wp\u0142yw na wychowanie przysz\u0142ych pokole\u0144. Dokonane zmiany w rozporz\u0105dzeniu z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunk\u00f3w i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szko\u0142ach przez Minister Edukacji Barbar\u0119 Nowack\u0105, ograniczaj\u0105 m\u0142odzie\u017cy szans\u0119 na rozw\u00f3j w duchu wyznawanych przez spo\u0142ecze\u0144stwo warto\u015bci. Tym samym, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie wypracowany kompromis na pocz\u0105tku lat 90. XX w. w przedmiocie organizacji lekcji religii i etyki w szko\u0142ach, niniejszy projekt ustawy stanowi, co do zasady, powielenie przepis\u00f3w zawartych w rozporz\u0105dzeniu w brzmieniu sprzed lipca 2024 roku. W zamy\u015ble projektodawc\u00f3w uregulowanie organizacji lekcji religii i etyki w szko\u0142ach w akcie rangi ustawy spowoduje, i\u017c nie b\u0119d\u0105 one zmieniane ad interim <\/em>i zale\u017cne od arbitralnej decyzji jednostki, aktualnie kieruj\u0105cej ministerstwem w\u0142a\u015bciwym ds. o\u015bwiaty i wychowania. Na konieczno\u015b\u0107 uregulowania nauczania religii w ustawie w zdecydowanie wi\u0119kszym stopniu ni\u017c dotychczas zwracano uwag\u0119 w doktrynie (zob. np. P. Borecki, Dylematy konstytucyjno\u015bci prawnych zasad nauczania religii i etyki w szkole<\/em>, \u201ePa\u0144stwo i Prawo\u201d 2008, nr 7, s. 65-68; M. Olsz\u00f3wka, Wp\u0142yw Konstytucji RP z 1997 roku na system \u017ar\u00f3de\u0142 prawa wyznaniowego<\/em>, Warszawa 2016, s. 323- 325.  Tryb  ustawodawczy  zapewni  projektowanym  zmianom  wzgl\u0119dn\u0105  stabilno\u015b\u0107 i przewidywalno\u015b\u0107. Co wi\u0119cej, tak istotna materia, kt\u00f3r\u0105 reguluje projekt ustawy, zas\u0142uguje na demokratyczny  proces  decyzyjny.  Jak  s\u0142usznie  zauwa\u017cy\u0142  Trybuna\u0142  Konstytucyjny, \u201ebezwzgl\u0119dne przestrzeganie trybu ustawodawczego stanowi gwarancj\u0119 praworz\u0105dno\u015bci, a nadanie obowi\u0105zuj\u0105cym w tym zakresie regulacjom rangi konstytucyjnej wzmacnia t\u0119 funkcj\u0119. Znaczenie poszczeg\u00f3lnych stadi\u00f3w i czynno\u015bci procesu ustawodawczego, okre\u015blonych przez prawo parlamentarne, podkre\u015bla\u0142 w swoim orzecznictwie Trybuna\u0142 Konstytucyjny. Nawi\u0105zuj\u0105c wielokrotnie do tezy sformu\u0142owanej w wyroku z 23 listopada 1993 r. Trybuna\u0142 podni\u00f3s\u0142, \u017ce w\u0142adza ustawodawcza parlamentu (jego izb) i zwi\u0105zane z ni\u0105 uprawnienia innych podmiot\u00f3w realizuj\u0105 si\u0119 przy pomocy sformalizowanego prawa ustawodawczego, sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z poszczeg\u00f3lnych stadi\u00f3w (faz), w ramach kt\u00f3rych poszczeg\u00f3lnym uczestnikom tego procesu przys\u0142uguje prawo podejmowania okre\u015blonych dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych wp\u0142yw na tre\u015b\u0107 lub form\u0119 ustawy. W toku procesu ustawodawczego ka\u017cde z tych dzia\u0142a\u0144 (czynno\u015bci) posiada okre\u015blony cel, a skorzystanie z niego wywo\u0142uje okre\u015blone konsekwencje prawne. Pos\u0142u\u017cenie si\u0119 jak\u0105\u015b czynno\u015bci\u0105 niezgodnie z jej przeznaczeniem, czy te\u017c w niew\u0142a\u015bciwej fazie procesu ustawodawczego, zniweczy\u0107 mo\u017ce tak\u017ce podstawowe warto\u015bci tkwi\u0105ce w parlamentarnym sposobie tworzenia prawa\u201d (wyrok Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z dnia 7 lipca 2003 r., sygn. akt SK 38\/01, OTK ZU 6A\/2003, poz. 61).<\/p>\n\n\n\n

            Przed\u0142o\u017cony projekt ustawy stanowi gwarancj\u0119 rozwoju przysz\u0142ych pokole\u0144 Polak\u00f3w w zrozumieniu ugruntowanych na przestrzeni wiek\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie warto\u015bci i zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia, przesz\u0142o\u015bci swojego kraju kszta\u0142tuj\u0105cej si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w wyniku decyzji opartych na wyznawanych w spo\u0142ecze\u0144stwie zasadachoraz tolerancji dla funkcjonowania w \u017cyciu publicznym r\u00f3\u017cnych pogl\u0105d\u00f3w. Przede wszystkim jednak celem projektu ustawy jest zapewnienie m\u0142odzie\u017cy intelektualnego rozwoju poprzez stworzenie przestrzeni umo\u017cliwiaj\u0105cej dyskurs o prawdzie, dobru i z\u0142u \u2013 niezale\u017cnie od teologicznych, filozoficznych czy etycznych jego fundament\u00f3w. Trudny okres adolescencji nastolatk\u00f3w wymaga od pedagog\u00f3w wra\u017cliwo\u015bci moralnej, w kt\u00f3rej m\u0142odzie\u017c mog\u0142aby odkrywa\u0107 owe prawd\u0119, dobro i z\u0142o. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cniania tych podstawowych warto\u015bci od partykularnych interes\u00f3w, medialnej propagandy czy szerzenia si\u0119 r\u00f3\u017cnych ideologii sta\u0142a si\u0119 niezb\u0119dna w \u015bwiecie debaty opartej cz\u0119sto na dezinformacji, manipulacji i hejcie. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 swobodnej oceny przez m\u0142odzie\u017c proponowanych im tre\u015bci i reakcji na nie jest mo\u017cliwa dopiero w\u00f3wczas, gdy dysponowa\u0107 b\u0119d\u0105 podstawow\u0105 wiedz\u0105 o dziedzictwie humanizmu europejskiego.<\/p>\n\n\n\n

            Ustrojodawca w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w art. 53 ust. 2 i 4 zapewni\u0142 ko\u015bcio\u0142om i innym zwi\u0105zkom wyznaniowym o uregulowanej sytuacji prawnej, prawo do nauczania religii w szko\u0142ach. Nadto, przepis stanowi, i\u017c powy\u017csze prawo nie mo\u017ce narusza\u0107 wolno\u015bci sumienia i religii innych os\u00f3b. W ocenie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego \u201e[n]auczanie okre\u015blonej religii, podobnie jak szerzenie okre\u015blonego \u015bwiatopogl\u0105du nie jest samoistnym, podstawowym prawem jednostki. Nauczanie religii \u2013 co Trybuna\u0142 przypomina \u2013 jest prawem wynikaj\u0105cym z wolno\u015bci religii, z mo\u017cliwo\u015bci uzewn\u0119trzniania w ten spos\u00f3b swojej religii; jest prawem gwarantowanym w art. 53, w szczeg\u00f3lno\u015bci w ust. 2 i 3.\u201d (wyrok Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt U 10\/07, OTK ZU 11A\/2009, poz. 163).<\/p>\n\n\n\n

            Wolno\u015b\u0107 wyznawania \u2013 w polskim porz\u0105dku konstytucyjnym okre\u015blana wolno\u015bci\u0105 religii, jest podstawow\u0105 wolno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka, co wielokrotnie podkre\u015bla\u0142 Trybuna\u0142 Konstytucyjny (np. wyrok Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt K 52\/13, OTK ZU 11A\/2014, poz. 118). Wolno\u015b\u0107 wyznawania jest wolno\u015bci\u0105 osobist\u0105, a ustrojodawca chroni j\u0105 zar\u00f3wno przed nieuprawnion\u0105 ingerencj\u0105 pa\u0144stwa jak i jednostek. Przyj\u0119te gwarancje w Konstytucji RP co do ekspresji religijnej s\u0105 w najwy\u017cszym stopniu zabezpieczeniem przed ograniczaniem oraz uniemo\u017cliwieniem jej uzewn\u0119trzniania przez sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119. Jedn\u0105 z form wolno\u015bci religii jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia zaj\u0119\u0107 z religii w szko\u0142ach. Szczeg\u00f3\u0142owe kwestie w tym zakresie okre\u015blaj\u0105 odr\u0119bne ustawy, tj. ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolno\u015bci sumienia i wyznania czy ustawy partykularne. W tym miejscu nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce zgodnie z danymi przedstawionymi przez G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny na 2021 r., w Polsce liczba katolik\u00f3w wynosi\u0142a 92,2% ludno\u015bci (Wyznania religijne w Polsce w latach 2019-2021<\/em>, GUS, Warszawa 2022, rozdzia\u0142 1.1.1.01). Powy\u017csze dane jednoznacznie wskazuj\u0105, i\u017c liczba os\u00f3b wierz\u0105cych Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego jest dominuj\u0105ca wobec innych denominacji. Tym samym fundamentalne, konstytucyjnie gwarantowane, prawo Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego oraz innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej do nauczania religii w szko\u0142ach nie powinno by\u0107 kwestionowane w polskiej przestrzeni publicznej. Prawo to jest niepodwa\u017calne, a jak zauwa\u017ca Trybuna\u0142 Konstytucyjny, \u201ewolno\u015b\u0107 religii (wolno\u015b\u0107 wyznania) nie prowadzi do r\u00f3wno\u015bci faktycznej. Skoro bowiem jest to wolno\u015b\u0107 religii, tak\u017ce w sferze nauczania, gwarantowana swobod\u0105 wyboru, a w\u0142adze publiczne winny, zgodnie z art. 25 ust. 2 Konstytucji, zachowa\u0107 bezstronno\u015b\u0107 w sprawach przekona\u0144 religijnych, \u015bwiatopogl\u0105dowych i filozoficznych, zapewniaj\u0105c swobod\u0119 ich wyra\u017cania w \u017cyciu publicznym, a zgodnie z art. 25 ust. 1 Konstytucji winny traktowa\u0107 ko\u015bcio\u0142y i zwi\u0105zki wyznaniowe w spos\u00f3b r\u00f3wnoprawny \u2013 to struktura \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej w sprawach religijno-\u015bwiatopogl\u0105dowych znajduje niew\u0105tpliwie swoje odbicie w strukturze nauczania religii i etyki. Przewaga wierz\u0105cych wyznania rzymskokatolickiego zwykle znajduje wi\u0119c odbicie (zale\u017cy te\u017c od struktury danego \u015brodowiska) w tym, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 uczni\u00f3w wybiera nauk\u0119 religii rzymskokatolickiej.\u201d (wyrok o sygn. akt U 10\/07).<\/p>\n\n\n\n

            Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jakiekolwiek zmiany w zasadach nauczania religii w szko\u0142ach bez zgody zainteresowanych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej stanowi\u0105 pr\u00f3b\u0119 pogwa\u0142cenia wypracowanych pomi\u0119dzy podmiotami zasad wsp\u00f3\u0142pracy oraz autonomii ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych w tym zakresie. Powy\u017csze  potwierdza  wydanie  przez  Trybuna\u0142  Konstytucyjny  postanowienia zabezpieczaj\u0105cego, kt\u00f3re zawiesza stosowanie wydanego przez Ministra Edukacji rozporz\u0105dzenia z dnia 26 lipca 2024 r. zmieniaj\u0105cego rozporz\u0105dzenie w sprawie warunk\u00f3w i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szko\u0142ach (sprawa o sygn. akt U 10\/24). Z uwagi na powy\u017csze, przedstawiony projekt ustawy stanowi kompleksowe i kompromisowe uregulowanie kwestii organizacji lekcji religii w szko\u0142ach, zar\u00f3wno publicznych, jak i prywatnych. W projekcie zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione tak\u017ce postulaty, aby zapewni\u0107 w programie nauczania przedmiot inny ni\u017c religia, lecz podczas kt\u00f3rego b\u0119d\u0105 przedstawiane uczniom uniwersalne warto\u015bci akceptowalne i po\u017c\u0105dane spo\u0142ecznie. Projekt, tym samym maj\u0105c na celu zapewnienie m\u0142odzie\u017cy wychowywania w duchu uniwersalnych warto\u015bci, postuluje organizacj\u0119 r\u00f3wnorz\u0119dnie do religii \u2013 lekcji etyki. Zaj\u0119cia te by\u0142yby obowi\u0105zkowe, z tym \u017ce rodzic ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 wybra\u0107, na kt\u00f3ry przedmiot jego dziecko mia\u0142oby ucz\u0119szcza\u0107 wraz z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jego zmiany w trakcie trwania roku szkolnego ze skutkiem od kolejnego roku szkolnego. Taki stan rzeczy jest po\u017c\u0105dany, poniewa\u017c dotychczas dochodzi\u0142o do powstawania nier\u00f3wno\u015bci w obci\u0105\u017ceniu edukacyjnym. Ucze\u0144 nieucz\u0119szczaj\u0105cy na zaj\u0119cia z religii albo etyki nie by\u0142 obci\u0105\u017cany obowi\u0105zkiem przyswajania wiedzy z obszaru religii albo etyki. Mog\u0142o to prowadzi\u0107 do powstania w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w uzasadnionego wra\u017cenia, \u017ce edukacja w zakresie norm moralnych i etycznych karana jest dodatkowym czasem sp\u0119dzonym w szkolnych \u0142awach, za\u015b rezygnacja z niej nagradzana jest czasem wolnym. Co wi\u0119cej, stanowisko prezentowane w debacie publicznej sk\u0142ania\u0142o si\u0119 do tego, aby promowa\u0107 uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy \u015bwiadomie pomijaj\u0105 edukacj\u0119 w wybranych obszarach. Takie rozwi\u0105zanie nale\u017cy uzna\u0107 za dyskryminuj\u0105ce osoby, kt\u00f3re korzystaj\u0105 z wolno\u015bci sumienia i religii, uczestnicz\u0105c w lekcjach religii. Jak zosta\u0142o wskazane wcze\u015bniej, zar\u00f3wno zaj\u0119cia z religii, jak i etyki maj\u0105 za zadanie, obok przekazywania wiedzy, tak\u017ce wychowywanie. Niekiedy wskazuje si\u0119, \u017ce s\u0105 to lekcje, kt\u00f3re w pierwszym rz\u0119dzie dotycz\u0105 kwestii wychowawczej i podkre\u015bla si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dostosowania ich tre\u015bci do problem\u00f3w wychowawczych w szkole. Informacje przekazywane w trakcie zaj\u0119\u0107 z religii i etyki pozwalaj\u0105 pokaza\u0107 uczniom ich warto\u015b\u0107 i kszta\u0142towa\u0107 w\u0142a\u015bciwe relacje mi\u0119dzyludzkie. Uczestnictwo w zaj\u0119ciach, kt\u00f3re opr\u00f3cz przekazywania konkretnej wiedzy realizuj\u0105 tak\u017ce zadania wychowawcze, mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 pozytywnie na eliminowanie konflikt\u00f3w r\u00f3wie\u015bniczych czy nieprawid\u0142owo\u015bci w kontaktach ucznia z nauczycielami, a nawet na przeciwdzia\u0142anie przest\u0119pczo\u015bci w szkole.<\/p>\n\n\n\n

            Ograniczanie zaj\u0119\u0107 z religii niesie za sob\u0105 powa\u017cne negatywne konsekwencje w perspektywie d\u0142ugofalowej. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 nieuczestniczenia w zaj\u0119ciach z religii albo etyki negatywnie wp\u0142ywa na socjalizacj\u0119 m\u0142odzie\u017cy oraz poczucie narodowej i europejskiej to\u017csamo\u015bci. Tre\u015bci zaj\u0119\u0107 z religii i etyki opieraj\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio na fundamentach to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy i Polski, obejmuj\u0105cych nauczanie moralne i spo\u0142eczne Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, cywilizacyjnotw\u00f3rcz\u0105 rol\u0119 religii chrze\u015bcija\u0144skiej, czy wag\u0119 rozpoznania obiektywnych nakaz\u00f3w i norm etycznych w filozofii greckiej i chrze\u015bcija\u0144skiej. Braki wiedzy w tych dziedzinach prowadz\u0105 do niezrozumienia \u015bwiata, kt\u00f3ry w literaturze, sztuce, filmie, reklamie czy nawet rozrywce wykorzystuje toposy, aluzje, skojarzenia i motywy wywodz\u0105ce si\u0119 z religii i filozofii oraz kieruje si\u0119 warto\u015bciami zakorzenionymi we wszystkich trzech filarach cywilizacji europejskiej \u2013 filozofii greckiej, prawie rzymskim i religii chrze\u015bcija\u0144skiej. M\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra wskutek niedostatecznej inkulturacji nie odnajduje si\u0119 w takim \u015bwiecie i pozostaje poza optymalnym obszarem oddzia\u0142ywania kultury, jest bardziej nara\u017cona na ryzykowne zachowania, w tym autodestrukcyjne i przest\u0119pcze. Ponadto wiedza religijna i etyczna ma funkcj\u0119 kulturotw\u00f3rcz\u0105, pomaga rozumie\u0107 i tw\u00f3rczo rozwija\u0107 trendy kulturowe oparte na \u0142adzie spo\u0142ecznym i moralnym oraz szacunku w relacjach mi\u0119dzyludzkich. Zabieg ograniczania lekcji religii oraz niezast\u0119powania jej etyk\u0105 jest czynnikiem wspieraj\u0105cym wychowanie pokolenia nihilist\u00f3w \u2013 os\u00f3b nieuznaj\u0105cych pewnych ani absolutnych, niewychodz\u0105cych poza abstrakcj\u0119, warto\u015bci moralnych, w tym warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich i uniwersalnych warto\u015bci etycznych, \u015bci\u015ble powi\u0105zanych z godno\u015bci\u0105 osoby ludzkiej i prawami cz\u0142owieka \u2013 wsp\u00f3lnych dla polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa i spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej (preambu\u0142a Konstytucji RP z 1997 r.). Zjawisko przemocy szkolnej, obni\u017cenia autorytetu nauczycielskiego w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy oraz narastaj\u0105ce przejawy demoralizacji m\u0142odzie\u017cy powinny zosta\u0107 uznane za istotny sygna\u0142 niedowarto\u015bciowania element\u00f3w wychowawczych w przestrzeni szkolnej. Edukacja m\u0142odzie\u017cy to inwestycja w potencja\u0142 cywilizacyjny Rzeczypospolitej Polskiej. Nauka podstawowych warto\u015bci i zasad moralnych mo\u017cliwa jest przede wszystkich na lekcjach religii lub etyki.<\/p>\n\n\n\n

            Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce projektowane zmiany s\u0105 zbie\u017cne z tymi obowi\u0105zuj\u0105cymi w innych pa\u0144stwach Unii Europejskiej. Nauczanie religii w szko\u0142ach publicznych \u2013 jako cz\u0119\u015b\u0107 europejskiej kultury prawnej jest obowi\u0105zkowe w o\u015bmiu krajach Wsp\u00f3lnoty. Religia jako przedmiot fakultatywny nauczana jest np. we W\u0142oszech, Hiszpanii, Portugalii. Co do zasady, nauczanie religii w szko\u0142ach publicznych zosta\u0142o zagwarantowane na poziomie konstytucyjnym (np. w Austrii, Danii, Malcie, Niemczech).<\/p>\n\n\n\n

            Rozwi\u0105zania prawne funkcjonuj\u0105ce na Litwie s\u0105 bardzo zbli\u017cone do tych projektowanych. Zgodnie z art. 40 litewskiej Konstytucji z 2 listopada 1992 r. pa\u0144stwowe i samorz\u0105dowe instytucje szkolne i wychowawcze s\u0105 \u015bwieckie, a nauczanie religii wprowadza si\u0119 w nich na \u017cyczenie rodzic\u00f3w. Tamtejsza ustawa o edukacji z 25 czerwca 1991 r. w art. 31 zastrzega, \u017ce przedmiotem nauczania mo\u017ce by\u0107 jedynie religia \u201etradycyjnych\u201d ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Nauczanie religii uznaje si\u0119 za cz\u0119\u015b\u0107 edukacji moralnej. Uczniowie albo ich rodzice (opiekunowie prawni) maj\u0105 prawo wyboru jednego z obowi\u0105zkowych przedmiot\u00f3w edukacji moralnej: religii tradycyjnego ko\u015bcio\u0142a albo etyki. W stosunku do dzieci poni\u017cej 14 lat decyzj\u0119 podejmuj\u0105 rodzice albo opiekunowie, a po uko\u0144czeniu tego wieku decyduj\u0105 sami uczniowie. Dzieci pozostaj\u0105ce pod opiek\u0105 pa\u0144stwa, mog\u0105 wybra\u0107 uczestnictwo w lekcjach religii zgodnej z wyznaniem ich rodziny.<\/p>\n\n\n\n

            W art. 24 \u00a7 1 Konstytucji belgijskiej stwierdza si\u0119, \u017ce szko\u0142y organizowane i prowadzone przez w\u0142adze publiczne zapewniaj\u0105 m\u0142odzie\u017cy, a\u017c do zako\u0144czenia obowi\u0105zku szkolnego, wyb\u00f3r mi\u0119dzy nauczaniem jednej z uznanych religii lub neutralnej \u015bwiatopogl\u0105dowo etyki. Ponadto \u00a7 3 potwierdza, \u017ce wszyscy uczniowie podlegaj\u0105cy obowi\u0105zkowi szkolnemu maj\u0105 prawo do edukacji religijnej lub etycznej na koszt wsp\u00f3lnoty. Oznacza to, \u017ce uczniowie maj\u0105 wyb\u00f3r mi\u0119dzy ucz\u0119szczaniem na zaj\u0119cia z religii albo z etyki, za\u015b nauczanie obu przedmiot\u00f3w finansowane jest ze \u015brodk\u00f3w publicznych.<\/p>\n\n\n\n

            W Austrii katecheza jest przedmiotem obowi\u0105zkowym i ma r\u00f3wn\u0105 pozycj\u0119 z innymi przedmiotami. Co wi\u0119cej, ustawa konstytucyjna o prawach podstawowych obywateli z 1867 r. (wci\u0105\u017c obowi\u0105zuj\u0105ca) w art. 17 nak\u0142ada na ko\u015bcio\u0142y odpowiedzialno\u015b\u0107 za nauczanie religii w szko\u0142ach. Dla cz\u0142onk\u00f3w ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych uczestnictwo w lekcjach religii ich denominacji jest obowi\u0105zkowe w szko\u0142ach podstawowych i ni\u017cszych szko\u0142ach \u015brednich oraz niekt\u00f3rych szko\u0142ach \u015brednich akademickich. W pozosta\u0142ych plac\u00f3wkach s\u0105 to zaj\u0119cia fakultatywne. Ponadto w szko\u0142ach, w kt\u00f3rych katecheza jest obowi\u0105zkowa, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 uczni\u00f3w to chrze\u015bcijanie, w klasach musi wisie\u0107 krzy\u017c.<\/p>\n\n\n\n

            Przywo\u0142ane rozwi\u0105zania prawne obowi\u0105zuj\u0105ce w innych pa\u0144stwach w spos\u00f3b jednoznaczny potwierdzaj\u0105 wag\u0119 edukacji religijnej i moralnej dla rozwoju m\u0142odych os\u00f3b. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zaproponowana alternatywa obowi\u0105zkowych zaj\u0119\u0107 edukacyjnych umo\u017cliwi dzieciom i m\u0142odzie\u017cy wzrastanie w zrozumieniu moralnych warto\u015bci powszechnie akceptowanych w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n

            II. Rzeczywisty stan w dziedzinie, kt\u00f3ra ma by\u0107 unormowana oraz r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy dotychczasowym, a projektowanym stanem prawnym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Obecne regulacje prawne nie statuuj\u0105 zaj\u0119\u0107 edukacyjnych religii i etyki jako obowi\u0105zkowych. Kwestie te s\u0105 uregulowane g\u0142\u00f3wnie (poza art. 12 Konkordatu) na poziomie aktu podustawowego, tj. rozporz\u0105dzenia z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunk\u00f3w i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szko\u0142ach. Projekt ustawy postuluje wprowadzenie do systemu szkolnictwa obowi\u0105zkowych zaj\u0119\u0107 edukacyjnych religii i etyki.<\/p>\n\n\n\n

            Projekt nowelizacji obu ustaw per se <\/em>nie ma charakteru rewolucyjnego, bowiem projektowane normy prawne obowi\u0105zuj\u0105 w polskim systemie prawnym. G\u0142\u00f3wnymi zmianami merytorycznymi s\u0105 uj\u0119cie ich w ustawie oraz przyj\u0119cie, i\u017c religia i etyka s\u0105 obowi\u0105zkowymi zaj\u0119ciami edukacyjnymi. Traktuj\u0105c o poszczeg\u00f3lnych postanowieniach projektu ustawy, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na poni\u017csze kwestie.<\/p>\n\n\n\n

            Artyku\u0142 1 projektu ustawy nowelizuje ustaw\u0119 o systemie o\u015bwiaty. Uchyla on dotychczas obowi\u0105zuj\u0105cy art. 12, kt\u00f3ry okre\u015bla\u0142 zasady prowadzenia religii w przedszkolach i szko\u0142ach. Z kolei pkt 2 art. 1 projektu ustawy zmienia brzmienie art. 44a ww. ustawy poprzez skre\u015blenie wyra\u017cenia odnosz\u0105cego si\u0119 do uchylanego art. 12, co ma charakter porz\u0105dkowy. Nast\u0119pne pkt 3 i 4 uchylaj\u0105 ust\u0119py odpowiednio w art. 44b i 44zd, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do zaj\u0119\u0107 z religii i etyki w zwi\u0105zku z uchylanym art. 12. Powy\u017csze zmiany stanowi\u0105 konsekwencj\u0119 dodania artyku\u0142em 2 projektu ustawy rozdzia\u0142u 2a w ustawie \u2013 Prawo o\u015bwiatowe. W ocenie projektodawc\u00f3w taki spos\u00f3b w\u0142\u0105czenia nowych przepis\u00f3w do ustawy jest logiczny i przejrzysty. Z uwagi na dodanie znacznej liczby jednostek redakcyjnych, ich zbiorcze uj\u0119cie w rozdzia\u0142 czyni zado\u015b\u0107 zasadom techniki prawodawczej.<\/p>\n\n\n\n

            Rozdzia\u0142 sk\u0142ada si\u0119 z 8 artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych numeracyjna zaczyna si\u0119 od art. 42a i ko\u0144czy na art. 42h. Umiejscowienie tego rozdzia\u0142u w systematyce ustawy \u2013 Prawo o\u015bwiatowe r\u00f3wnie\u017c podyktowane jest logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 tre\u015bci wprowadzanych zmian. Systematyka ustawy przemawia za tym, aby dana materia zosta\u0142a umiejscowiona w\u015br\u00f3d kwestii og\u00f3lnych dotycz\u0105cych nauczania dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

            Dodany art. 42a ust. 1 wymienia rodzaje szk\u00f3\u0142 kt\u00f3rych mia\u0142aby dotyczy\u0107 nowelizacja przepis\u00f3w. Regulacj\u0105 zosta\u0142y obj\u0119te zar\u00f3wno szko\u0142y publiczne, jak i prywatne. Taki dob\u00f3r szk\u00f3\u0142 zosta\u0142 podyktowany \u2013 w przekonaniu projektodawc\u00f3w, faktyczn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 kszta\u0142towania postaw przysz\u0142ych pokole\u0144 Polak\u00f3w. Wiek os\u00f3b, kt\u00f3re pobieraj\u0105 nauk\u0119 we wskazanych szko\u0142ach, tj. przedszkolach, szko\u0142ach podstawowych, liceach og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych, technikach, bran\u017cowych szko\u0142ach I stopnia, bran\u017cowych szko\u0142ach II stopnia, szko\u0142ach specjalnych przysposabiaj\u0105cych do pracy oraz szko\u0142ach artystycznych realizuj\u0105cych kszta\u0142cenie og\u00f3lne, z wyj\u0105tkiem szk\u00f3\u0142 dla doros\u0142ych, daje realn\u0105 szans\u0119 kreowania zachowa\u0144 po\u017c\u0105danych spo\u0142ecznie, przy jednoczesnym dawaniu dzieciom i m\u0142odzie\u017cy szansy na wyra\u017canie opinii. Swoboda oceny przez dzieci i m\u0142odzie\u017c w tym wieku dokonywana pod opiek\u0105 wra\u017cliwych etycznie pedagog\u00f3w umo\u017cliwi efektywne stymulowanie wzorc\u00f3w. W ten spos\u00f3b najwa\u017cniejsza funkcja szko\u0142y jak\u0105 jest wychowanie nabierze w\u0142a\u015bciwego znaczenia. Wymiar godzin lekcyjnych religii i etyki w szko\u0142ach mia\u0142by wynie\u015b\u0107 dwie tygodniowo. Nowo\u015bci\u0105 w stosunku do obecnych przepis\u00f3w jest uj\u0119cie w ust. 4 zasady, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 ucze\u0144 ucz\u0119szcza na co najmniej jedne z zaj\u0119\u0107, tj. religi\u0119 lub etyk\u0119. Oznacza to, \u017ce zgodnie z wol\u0105 rodzic\u00f3w i uczni\u00f3w, ten\u017ce mo\u017ce ucz\u0119szcza\u0107 tylko na religi\u0119 albo tylko etyk\u0119 b\u0105d\u017a zar\u00f3wno na etyk\u0119, jak i religi\u0119. Przepisy nie narzucaj\u0105 obowi\u0105zku ucz\u0119szczania r\u00f3wnocze\u015bnie na oba rodzaje zaj\u0119\u0107; wyb\u00f3r pozostawiono rodzicom lub uczniom. Kolejny ust\u0119p stanowi o konieczno\u015bci uwzgl\u0119dnienia zaj\u0119\u0107 religii w przedszkolach w ramowym rozk\u0142adzie dnia, za\u015b w szko\u0142ach \u2013 w tygodniowym rozk\u0142adzie zaj\u0119\u0107. Przepis ma charakter porz\u0105dkowy. Ust\u0119p 3 potwierdza, i\u017c nauczanie religii b\u0119dzie odbywa\u0107 si\u0119 na podstawie program\u00f3w opracowanych i zatwierdzonych przez w\u0142a\u015bciwe w\u0142adze ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych. Natomiast s\u0105 one przedstawiane do wiadomo\u015bci ministrowi w\u0142a\u015bciwemu do spraw o\u015bwiaty i wychowania. Powy\u017csza zasada odnosi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do podr\u0119cznik\u00f3w. Przepis ten obowi\u0105zuje w rozporz\u0105dzeniu z dnia 14 kwietnia 1992 r. i stanowi konsekwencj\u0119 wolno\u015bci religii wyra\u017conej w art. 53 Konstytucji RP oraz autonomii ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych (art. 25 ust. 3 Konstytucji). Traktuj\u0105c o wolno\u015bci religii, zgodnie z ust. 5, rodzic lub pe\u0142noletni ucze\u0144 mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 o\u015bwiadczenie o ucz\u0119szczaniu na religi\u0119 zamiast etyki lub odwrotnie do 10 lipca ka\u017cdego roku ze skutkiem od nowego roku szkolnego. Projektodawca w tym zakresie dopuszcza do decyzji pe\u0142noletniego ucznia, co jest warunkiem sine qua non <\/em>sp\u00f3jno\u015bci wewn\u0119trznej przepis\u00f3w prawa. Warto nadmieni\u0107, i\u017c art. 48 Konstytucji RP zapewnia rodzicom prawo do wychowywania dzieci zgodnie z w\u0142asnymi przekonaniami. Niemniej maj\u0105c na wzgl\u0119dzie dobro dziecka, zgodnie z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego, \u201e[r]odzice i dzieci s\u0105 obowi\u0105zani do wzajemnego szacunku i wspierania si\u0119\u201d. Projektodawcy zwracaj\u0105 uwag\u0119, i\u017c dobro dziecka powinno by\u0107 zawsze na piedestale. Ostatni z ust\u0119p\u00f3w tego artyku\u0142u, tj. 6, przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmniejszenia wymiaru lekcji religii w szko\u0142ach do jednej tygodniowo, jedynie za zgod\u0105 w\u0142a\u015bciwego biskupa diecezjalnego Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego albo w\u0142adz zwierzchnich w\u0142a\u015bciwego ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego. Projekt ustawy nie zawiera katalogu og\u00f3lnego \u2013 tym bardziej zamkni\u0119tego, okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych mia\u0142oby dochodzi\u0107 do takich sytuacji. Decyzja ta mia\u0142aby stanowi\u0107 dojrza\u0142e porozumienie i reakcj\u0119 na otaczaj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Celowo jednak wskazano na w\u0142adze Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, co wynika \u2013 jak zauwa\u017cono wcze\u015bniej, z faktu, i\u017c religia katolicka jest najcz\u0119\u015bciej wybieran\u0105 religi\u0105 jako przedmiot szkolny. St\u0105d przepisy ustawy \u2013 maj\u0105c na wzgl\u0119dzie dogmatyk\u0119 prawa, powinny uwzgl\u0119dnia\u0107 stan rzeczywisty, co niniejszym czyni\u0105.<\/p>\n\n\n\n

            W kolejnym artykule \u2013 42b \u2013 okre\u015blono zasady organizacji nauki religii w szko\u0142ach i przedszkolach. W projekcie przyj\u0119to, i\u017c szko\u0142a organizuje nauk\u0119 religii w grupie obejmuj\u0105cej uczni\u00f3w danej klasy, je\u017celi na nauk\u0119 religii w danej klasie zg\u0142osi si\u0119 nie mniej ni\u017c siedmiu uczni\u00f3w. W przypadku za\u015b, gdy na nauk\u0119 religii zg\u0142osi si\u0119 mniej ni\u017c siedmiu uczni\u00f3w danej klasy, szko\u0142a organizuje nauk\u0119 religii dla uczni\u00f3w tej klasy w grupie mi\u0119dzyoddzia\u0142owej lub grupie mi\u0119dzyszkolnej lub pozaszkolnym punkcie katechetycznym. Projekt ustawy dopuszcza \u0142\u0105czenie uczni\u00f3w, jednak\u017ce w grupie nie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 24 uczni\u00f3w. Liczba ta nie stanowi novum<\/em>, lecz jest powieleniem \u00a7 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporz\u0105dzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych plan\u00f3w nauczania dla publicznych szk\u00f3\u0142, kt\u00f3re utraci\u0142o moc z dniem wej\u015bcia w \u017cycie rozporz\u0105dzenia Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych plan\u00f3w nauczania dla publicznych szk\u00f3\u0142, zgodnie z art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy \u2013 Prawo o\u015bwiatowe oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (Dz. U. poz. 2005). Je\u015bli w grupie uczestnicz\u0105 uczniowie r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142 b\u0105d\u017a w szczeg\u00f3lnie uzasadnionych przypadkach, organizacj\u0119 zaj\u0119\u0107 nale\u017cy ustali\u0107 odpowiednio do warunk\u00f3w i na zasadzie porozumienia. Ust\u0119p 5 omawianego artyku\u0142u \u2013 w odniesieniu do obowi\u0105zkowych zaj\u0119\u0107 z etyki, odsy\u0142a w przedmiocie organizacji do przepis\u00f3w ust. 1-3, tj. s\u0105 te zaj\u0119cia organizowane to\u017csamo co dla religii.<\/p>\n\n\n\n

            O kwestiach dotycz\u0105cych nauczycieli stanowi\u0105 art. 42c i 42d. W pierwszej kolejno\u015bci w ust. 1 przyj\u0119to, \u017ce kwalifikacje zawodowe nauczycieli religii okre\u015blaj\u0105 w\u0142adze zwierzchnie ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych, jednak\u017ce w porozumieniu z ministrem w\u0142a\u015bciwym do spraw o\u015bwiaty i wychowania. Ust\u0119p 2 statuuje, i\u017c szko\u0142a zatrudnia nauczyciela religii na podstawie imiennego pisemnego skierowania do szko\u0142y wydanego przez odpowiednie w\u0142adze okre\u015blone w projekcie. Cofni\u0119cie takiego skierowania, zgodnie z ust. 3, jest r\u00f3wnoznaczne z utrat\u0105 uprawnie\u0144 do nauczania religii w danej szkole. Ust\u0119p 5 potwierdza zatrudnianie nauczycieli religii zgodnie z ustaw\u0105 Karta Nauczyciela. Artyku\u0142 42d odnosi si\u0119 do spraw organizacyjnych stricte <\/em>w szkole. Zgodnie z ust. 1, nauczyciel religii wchodzi w sk\u0142ad rady pedagogicznej. Nast\u0119pnie w my\u015bl ust. 2 \u2013 nauczyciel mo\u017ce organizowa\u0107 spotkania z rodzicami swoich uczni\u00f3w r\u00f3wnie\u017c poza wyznaczonymi przez szko\u0142\u0119 zebraniami og\u00f3lnymi, wcze\u015bniej ustalaj\u0105c z dyrektorem szko\u0142y termin i miejsce planowanego spotkania. Tak\u017ce \u2013 czemu daje podstaw\u0119 ust. 3, nauczyciel mo\u017ce prowadzi\u0107 na terenie szko\u0142y organizacje o charakterze spo\u0142eczno-religijnym i ekumenicznym, jednak\u017ce zgodnie z przepisami ustawy \u2013 Prawo o\u015bwiatowe. R\u00f3wnie\u017c tak jak dotychczas, nauczyciel religii ma obowi\u0105zek wype\u0142niania dziennika szkolnego, a je\u015bli nauczyciel uczy np. w grupie mi\u0119dzyoddzia\u0142owej w\u00f3wczas ma obowi\u0105zek prowadzi\u0107 odr\u0119bny dziennik zaj\u0119\u0107, zawieraj\u0105cy te same zapisy, kt\u00f3re zawiera dziennik szkolny.<\/p>\n\n\n\n

            Niezwykle wa\u017cne postanowienia zawiera art. 42e. Konsekwencj\u0105 zaliczenia zaj\u0119\u0107 z religii i etyki do obowi\u0105zkowych zaj\u0119\u0107 edukacyjnych jest umieszczenie oceny z religii i etyki na \u015bwiadectwie \u2013 po ocenie z zachowania. Ust\u0119p 2 potwierdza, \u017ce ocena obu przedmiot\u00f3w jest wystawiana wed\u0142ug skali ocen przyj\u0119tej w danej klasie, a ust. 3 , w konsekwencji uznania religii i etyki jako obowi\u0105zkowych zaj\u0119\u0107 edukacyjnych, i\u017c ocena z tych przedmiot\u00f3w wlicza si\u0119 do \u015bredniej ocen. Powy\u017csze stanowi kolejn\u0105 zmian\u0119 w stosunku do obecnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w, lecz jest to powr\u00f3t do stanu prawnego obowi\u0105zuj\u0105cego do roku szkolnego 2023\/2024. Niemniej, zgodnie z ust. 4, ocen\u0119 z religii lub etyki uwzgl\u0119dnia si\u0119 w promocji ucznia do nast\u0119pnej klasy. W odniesieniu za\u015b do uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy ucz\u0105 si\u0119 w grupach opisanych w art. 42b, ocena z religii (etyki) na \u015bwiadectwie jest otrzymywana przez tych\u017ce na podstawie za\u015bwiadczenia nauczyciela religii lub etyki.<\/p>\n\n\n\n

            W nast\u0119pnym artykule dookre\u015blono zasady organizacji rekolekcji wielkopostnych. Ust\u0119p 1 art. 42f powtarza dotychczasow\u0105 regulacj\u0119, \u017ce uczniowie ucz\u0119szczaj\u0105cy na nauk\u0119 religii maj\u0105 prawo do zwolnienia z zaj\u0119\u0107 szkolnych w celu odbycia trzydniowych rekolekcji wielkopostnych, je\u017celi rekolekcje te stanowi\u0105 praktyk\u0119 danego ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego. Do rekolekcji organizowanych w innym terminie, o czym stanowi ust. 2, powy\u017csze postanowienia stosuje si\u0119 odpowiednio. Jednak\u017ce w przypadku prowadzenia zaj\u0119\u0107 religii wi\u0119cej ni\u017c jednego ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego, powinny one d\u0105\u017cy\u0107 do ustalenia wsp\u00f3lnego terminu rekolekcji. Przyj\u0119ta regulacja w ust. 4 jest podyktowana przede wszystkim wzgl\u0119dami organizacyjnymi. Aby maksymalnie zminimalizowa\u0107 niedogodno\u015bci zwi\u0105zane z przemieszczaniem si\u0119 dzieci w ci\u0105gu dnia oraz zorganizowaniem dla nich opieki takie postanowienie wydaje si\u0119 rozs\u0105dne i przemy\u015blane. Oczywiste jest, czemu wyraz daje ust. 3, i\u017c o terminie rekolekcji dyrektor szko\u0142y powinien by\u0107 powiadomiony przez organizuj\u0105cych rekolekcje na co najmniej miesi\u0105c przed terminem ich rozpocz\u0119cia. Natomiast szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce organizacji rekolekcji powinny by\u0107 przedmiotem odr\u0119bnych ustale\u0144 pomi\u0119dzy ko\u015bcio\u0142ami i innymi zwi\u0105zkami wyznaniowymi a szko\u0142\u0105, o czym przes\u0105dza ust. 5.<\/p>\n\n\n\n

            O wizytacji lekcji religii i nadzorze pedagogicznym nad nauczaniem religii i etyki traktuje art. 42g, kt\u00f3ry w ust. 1 stanowi, \u017ce do wizytowania lekcji religii upowa\u017cnieni s\u0105 wizytatorzy wyznaczeni przez biskup\u00f3w diecezjalnych Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, a w przypadku pozosta\u0142ych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych w\u0142a\u015bciwe w\u0142adze zwierzchnie. Konieczne przy tym pozostaje przekazanie listy tych os\u00f3b do wiadomo\u015bci organ\u00f3w sprawuj\u0105cych nadz\u00f3r pedagogiczny. Dalej w ust. 2 traktuje si\u0119 o nadzorze pedagogicznym w zakresie metodyki nauczania i zgodno\u015bci z programem. Kompetencje te pozostaj\u0105 u dyrektora szko\u0142y oraz pracownik\u00f3w nadzoru pedagogicznego, zgodnie z odr\u0119bnymi przepisami. Wnioski ze sprawowanego nadzoru, jak stanowi ust. 3, w uzasadnionych przypadkach mog\u0105 by\u0107 przekazywane odpowiednio biskupowi diecezjalnemu Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego oraz w\u0142a\u015bciwym w\u0142adzom zwierzchnim ko\u015bcio\u0142\u00f3w i innych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych.<\/p>\n\n\n\n

            Projekt ustawy gwarantuje expressis verbis <\/em>mo\u017cliwo\u015b\u0107 umieszczania w pomieszczeniach szkolnych krzy\u017cy, powielaj\u0105c w tym zakresie przepisy rozporz\u0105dzenia w sprawie warunk\u00f3w i sposobu organizacji lekcji religii. Traktuje o tym art. 42h noweli. Nadto, mo\u017cliwe jest tak\u017ce odmawianie modlitw, w tym przed i po zaj\u0119ciach, co r\u00f3wnie\u017c nie jest nowo\u015bci\u0105 w por\u00f3wnaniu z dotychczas obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami rozporz\u0105dzenia. Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka w wyroku z dnia 18 marca 2011 r. w sprawie Lautsi p-ko W\u0142ochom<\/em>, skarga nr 30814\/06 wskaza\u0142, \u017ce nie ma dowod\u00f3w na to, \u017ce obowi\u0105zkowa obecno\u015b\u0107 krzy\u017ca w szkole skutkuje indoktrynacj\u0105 uczni\u00f3w; Trybuna\u0142 zauwa\u017cy\u0142 tak\u017ce, \u017ce sam krzy\u017c jest zasadniczo biernym symbolem (essentially passive symbol<\/em>), dlatego jego oddzia\u0142ywanie nie mo\u017ce by\u0107 por\u00f3wnywane do nakazu uczestniczenia w praktykach religijnych albo namawiania do wiary przez nauczyciela; zdaniem Trybuna\u0142u decyzja pa\u0144stwa w sprawie obecno\u015bci symboli religijnych w przestrzeni publicznej nale\u017cy do jego marginesu oceny (margin of appreciation<\/em>) i sama obecno\u015b\u0107 krzy\u017cy w szkole nie narusza przepis\u00f3w EKPC. Krzy\u017c jako symbol religijny by\u0142 z Polakami zawsze podczas wa\u017cniejszych wydarze\u0144 historycznych, w tym podczas zmian ustrojowych w pa\u0144stwie na prze\u0142omie lat 80. i 90. XX w. Symbol ten jest wpisany w polsk\u0105 kultur\u0119, st\u0105d jego umieszczanie w szkole znajduje podstaw\u0119 ju\u017c w Konstytucji RP. Nie tylko wolno\u015b\u0107 religii, o kt\u00f3rej stanowi art. 53 ust. 2 ustawy zasadniczej, ale tak\u017ce odwo\u0142anie w preambule do Boga i uniwersalnych warto\u015bci daj\u0105 podstaw\u0119 do swobodnego umieszczania krzy\u017ca w szkole oraz odmawiania modlitw. Dla obecno\u015bci krzy\u017ca w szkole znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c zawarta umowa mi\u0119dzynarodowa \u2013 Konkordat mi\u0119dzy Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 i Rzecz\u0105pospolit\u0105 Polsk\u0105 z dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r., nr 51, poz. 318), jak r\u00f3wnie\u017c ustawy: z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Pa\u0144stwa do Polskiego Autokefalicznego Ko\u015bcio\u0142a<\/p>\n\n\n\n

            Prawos\u0142awnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 544), czy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Pa\u0144stwa do Ko\u015bcio\u0142a Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 509).<\/p>\n\n\n\n

            Konsekwencj\u0105 dokonanych zmian w obu ustawach jest, zgodnie z art. 2 pkt 2 projektu ustawy, skre\u015blenie odes\u0142ania w art. 109 ust. 2 ustawy \u2013 Prawo o\u015bwiatowe, kt\u00f3re odnosi si\u0119 do uchylanego art. 12 ustawy o systemie o\u015bwiaty.<\/p>\n\n\n\n

            Z kolei pkt 3 art. 2 projektu ustawy dodaje do ustawy art. 159a. Jego celem jest uregulowanie sytuacji \u017c\u0105dania od kandydata bior\u0105cego udzia\u0142 w rekrutacji do szko\u0142y czy przedszkola, informacji o wyborze obowi\u0105zkowych zaj\u0119\u0107 edukacyjnych religii lub etyki. Taka informacja jest przedk\u0142adana dopiero na etapie dostarczania wymaganych dokument\u00f3w do szko\u0142y, tj. ju\u017c po zako\u0144czeniu etapu rekrutacji. W\u00f3wczas rodzic przedk\u0142ada dodatkowe o\u015bwiadczenie, wskazuj\u0105c, na jakie zaj\u0119cia religii lub etyki b\u0119dzie ucz\u0119szcza\u0142 ucze\u0144, a w przypadku wyboru religii podaje konkretn\u0105 religi\u0119. Powy\u017csze informacje pozyskane z wyprzedzeniem s\u0105 niezb\u0119dne dla szko\u0142y czy przedszkola do oszacowania liczby uczni\u00f3w ucz\u0119szczaj\u0105cych na konkretne zaj\u0119cia, a przy tym organizacji w\u0142a\u015bciwych warunk\u00f3w, jednak\u017ce nie na etapie rekrutowania si\u0119 do plac\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

            Vacatio legis dla <\/em>projektowanych zmian, zgodnie z art. 3 projektu ustawy, jest d\u0142ugi, bo ustawa mia\u0142aby wej\u015b\u0107 w \u017cycie od 1 wrze\u015bnia 2025 r. Powy\u017csze jest podyktowane zapewnieniem szko\u0142om odpowiednio d\u0142ugiego okresu do przystosowania si\u0119 do zmian. Jednocze\u015bnie nie jest w\u0142a\u015bciwe wprowadzanie tak istotnych zmian w trakcie trwania roku szkolnego. Tym samym postanowiono o wyd\u0142u\u017conym okresie wej\u015bcia w \u017cycie nowelizowanych przepis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

            III. Przewidywane skutki spo\u0142eczne, gospodarcze, finansowe i prawne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Wej\u015bcie w \u017cycie projektowanej ustawy b\u0119dzie mia\u0142o wp\u0142yw na rozw\u00f3j spo\u0142eczny dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Systemowa zmiana edukacyjna jest wy\u0142\u0105cznie in plus <\/em>dla wychowania przysz\u0142ych pokole\u0144, u kt\u00f3rych wykszta\u0142ci\u0142aby si\u0119 wra\u017cliwo\u015b\u0107 moralna.<\/p>\n\n\n\n

            Projekt urzeczywistnia postanowienia ustrojodawcy wyra\u017cone w ustawie zasadniczej i potwierdzonych w ustawach partykularnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Pa\u0144stwa do Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Wej\u015bcie w \u017cycie przedstawionej propozycji nowelizacji przepis\u00f3w pozytywnie wp\u0142ynie na wzajemne relacje w kadrze nauczycielskiej. Transparentno\u015b\u0107 uregulowania statusu zaj\u0119\u0107 religii i etyki zwi\u0119kszy szacunek i niezale\u017cno\u015b\u0107 nauczycieli tych przedmiot\u00f3w. Powy\u017csze b\u0119dzie pozytywnie oddzia\u0142ywa\u0142o na uczni\u00f3w, gdy\u017c waga tych przedmiot\u00f3w b\u0119dzie to\u017csama z pozosta\u0142ymi. Projektowana ustawa nie wywo\u0142uje skutk\u00f3w gospodarczych. Ustawa poci\u0105ga za sob\u0105 skutki finansowe dla bud\u017cetu pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

            IV. \u0179r\u00f3d\u0142a finansowania, je\u017celi projekt ustawy poci\u0105ga za sob\u0105 obci\u0105\u017cenie bud\u017cetu pa\u0144stwa lub bud\u017cet\u00f3w jednostek samorz\u0105du terytorialnego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Szacuje si\u0119, \u017ce kwestia regulowana w niniejszym projekcie, w oparciu o dane przedstawione przez G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny w 2023 r. za rok szkolny 2022\/2023, wywo\u0142a skutki finansowe dla bud\u017cetu pa\u0144stwa w wysoko\u015bci ok. 141,7 mln z\u0142 w roku szkolnym 2025\/2026. Do analizy \u015bredniego wynagrodzenia uwzgl\u0119dniono szacowane \u015brednie wynagrodzenie nauczycieli pocz\u0105tkuj\u0105cych, mianowanych i dyplomowanych, kt\u00f3re w 2025 r. (koszt pracodawcy) wyniesie 9837,94 z\u0142. Przyjmuje si\u0119 ponadto, \u017ce na lekcje etyki ucz\u0119szcza\u0107 b\u0119d\u0105 niemal wy\u0142\u0105cznie wszyscy obecnie niezapisani na lekcje religii. Badanie nie obejmuje koszt\u00f3w lekcji religii, bowiem jest to uwzgl\u0119dnione w bud\u017cecie pa\u0144stwa. Liczba etat\u00f3w katechet\u00f3w wynosi obecnie oko\u0142o 26 000, nauczycieli etyki za\u015b 4 000.<\/p>\n\n\n\n

            Statystyki dotycz\u0105ce ilo\u015bci uczni\u00f3w ucz\u0119szczaj\u0105cych na lekcje religii prowadzi np. Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski, kt\u00f3ra w informacji za rok szkolny 2022\/2023 wskaza\u0142a, w skali ca\u0142ego kraju na zaj\u0119cia religii ucz\u0119szcza\u0142o 80,33% uczni\u00f3w. Nale\u017cy przy tym zauwa\u017cy\u0107, \u017ce s\u0105 szko\u0142y, w tym np. szko\u0142y katolickie, w kt\u00f3rych frekwencja ucz\u0119szczania na lekcj\u0119 religii wynosi 100%. Ponadto cz\u0119\u015b\u0107 uczni\u00f3w spo\u015br\u00f3d brakuj\u0105cych blisko 20% ju\u017c teraz ucz\u0119szcza na lekcje etyki. Zak\u0142adaj\u0105c zatem, \u017ce zmiany doprowadz\u0105 do konieczno\u015bci pokrycia koszt\u00f3w etat\u00f3w nauczycieli etyki na poziomie 20% zapotrzebowania na katechet\u00f3w liczba etat\u00f3w etyk\u00f3w musi wzrosn\u0105\u0107 do oko\u0142o 5 200 z obecnych 4 000, czyli o 1 200 etat\u00f3w. Mno\u017c\u0105c t\u0119 liczb\u0119 przez wcze\u015bniej wskazany koszt pracodawcy \u015bredniego wynagrodzenia nauczyciela, koszt wprowadzenia zmian obj\u0119tych projektem ustawy szacuje si\u0119 na 141 666 336 z\u0142.<\/p>\n\n\n\n

            V. Za\u0142o\u017cenia projekt\u00f3w podstawowych akt\u00f3w wykonawczych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Projekt ustawy nie przewiduje wydania akt\u00f3w wykonawczych.<\/p>\n\n\n\n

            VI. Zgodno\u015b\u0107 z prawem Unii Europejskiej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Przedmiot projektu niniejszej ustawy nie jest obj\u0119ty prawem Unii Europejskiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Ministerstwo Edukacji Narodowej, wbrew obowi\u0105zuj\u0105cym przepisom prawnym, bez porozumienia z Konferencj\u0105 Episkopat Polski, dokona\u0142o niesprawiedliwych zmian dotycz\u0105cych nauczania religii w szkole. Dlatego chcemy wyrazi\u0107 stanowczy sprzeciw wobec tych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re s\u0105 jawn\u0105 dyskryminacj\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017cy uczestnicz\u0105cych w szkolnych lekcjach religii, ich rodzic\u00f3w oraz nauczycieli religii i poprze\u0107 projekt ustawy: …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183"}],"collection":[{"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1183"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1186,"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183\/revisions\/1186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radymno-nspj.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}